Category Archives: Mensen

Radiohead op de Dom van Utrecht

Radiohead op de Dom van Utrecht Op maandag 21 augustus om acht uur is muziek van de Britse popband Radiohead te horen vanaf de Domtoren. Het zijn stadsbeiaardier Małgosia Fiebig en toetsenist Jeroen van Veen die het concert geven. Het concert is de afsluiting van de zomeravondconcerten, een jaarlijkse concertserie van de Utrechtse Klokkenspelvereniging (UKV), iedere…
Lees meer

Grondwet als ‘symbool’

Grondwet als 'symbool' Bij de protesten tegen de wetsvoorstellen van de Poolse regering verscheen een poster in het straatbeeld met daarop de simpele tekst 'KONSTYTUCJA'(grondwet), een ontwerp van grafisch kunstenaar Luka Rayski. Professor Jan Kubik beargumenteert in een Facebook column hoe hiermee een beeldmerk is ontstaan voor de 'burgermaatschappij'. Iets wat volgens hem tot nu…
Lees meer

Karol Wojtyła, paus Johannes Paulus II, krijgt eigen museum

Karol Wojtyła, paus Johannes Paulus II, krijgt eigen museum In het nationale heiligdom in Warszawa (Warschau) opent in het najaar 2018 een museum voor paus Johannes Paulus II. In de Poolse hoofdstad Warschau wordt op 16 oktober 2018 in het heiligdom van de Goddelijke Verzoening het grootste pausmuseum ter wereld geopend. Het museum is toegewijd…
Lees meer

Marie Curie – The courage of knowledge

Marie Curie - The courage of knowledge

Filmposter

Met deze titel is een film uitgebracht over het leven van de enige vrouw in de geschiedenis die twee Nobelprijzen won: Maria Skłodowska - Curie. De film is een coproductie van Polen, Duitsland en Frankrijk met de Poolse actrice Karolina Gruszka in de hoofdrol.

De film ging in première op het filmfestival van Hamburg in oktober 2016 waarna hij eerst in Polen in de bioscopen kwam. Daar onder de titel: Maria Skłodowska - Curie. De Franstalige film is (nog) niet in Nederland uitgebracht.

Biografie

Maria Skłodowska wordt geboren op 7 november 1867. Polen als staat bestaat niet en het land is verdeeld door de drie Europese grootmachten: Duitsland, Rusland en het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk. Maria groeit op in het Russische deel. Omdat daar aan de universiteit van Warszawa alleen in het Russisch onderwezen wordt, volgt zij een opleiding aan een clandestine universiteit.

Studeren in Parijs

Voor haar verdere opleiding gaat ze een overeenkomst aan met haar zus Bronisława. Maria werkt als gouvernante en lerares om de opleiding van haar zus in Parijs te betalen (waar veel Poolse migranten heen trokken, denk onder andere aan Chopin). Ze wordt verliefd op de zoon van een rijke familie. De familie is tegen hun relatie omdat Maria Skłodowska van een arme lagere landadel afstamt. Na het afstuderen van haar zus Bronisława draaien de rollen zich om en betaalt haar zus de opleiding van Maria.

Maria volgt een studie aan de Sorbonne voor zowel natuurkunde, scheikunde als wiskunde. In 1893 studeert ze af voor natuurkunde en een jaar later voor wiskunde. Daarna gaat ze onderzoek doen en leert Pierre Curie kennen. In 1895 trouwen ze.

Nobelprijzen

Voor haar promotie doet ze onderzoek naar de straling van uranium die ontdekt werd door Bequerrel. Zij gaf deze straling de naam 'radioactiviteit'. Bij dit onderzoek ontdekt ze twee nieuwe elementen. De eerste geeft ze de naam 'polonium' - een duidelijke verwijzing naar haar geboorteland. (Polonium krijgt in 2006 (opnieuw) bekendheid omdat het volgens de Britten door de Russen gebruikt is om Aleksandr Litvinenko te vermoorden.) Het tweede element dat ze ontdekt krijgt de naam radium.

In 1903 promoveert ze op dit onderzoek en krijgt ze samen met haar man de Nobelprijs voor Natuurkunde. Als Pierre Curie in 1906 overlijdt, krijgt ze zijn leerstoel toegekend waarmee ze eerste vrouwelijke hoogleraar werd aan de Sorbonne Universiteit.

Maria Skłodowska-Curie, Officiële foto bij het winnen van de Nobelprijs, geretoucheerd 1911.

Door Fotograv. - Generalstabens Litografiska Anstalt Stockholm - http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1911/marie-curie.html, published in 1912 in Sweden in Les Prix Nobel, p. 64, Publiek domein, Link

Voor de ontdekking van de elementen krijgt Maria Skłodowska - Curie in 1911 een tweede Nobelprijs, deze keer voor scheikunde. Daarmee is ze enige vrouw die twee Nobelprijzen in de wacht sleept (wat naast haar slechts drie mannen lukte) en dan ook nog in twee verschillende disciplines (wat naast haar maar één andere man lukte).
Haar dochter  Irène Joliot-Curie krijgt in 1935 ook een Nobelprijs voor de scheikunde. Helaas maakt haar moeder dat niet meer mee. Ze overlijdt in 1934 aan de gevolgen van leukemie. Een ziekte die ongetwijfeld gerelateerd is aan de grote hoeveelheid straling waaraan ze in haar leven blootstond.

Marie Curie is als enige vrouw op basis van haar eigen verdienste bijgezet in het Pantheon in Parijs, de begraaf plaats van 'grote Fransen'.

De film

De film vertelt het verhaal van Curie die na de dood van haar man door blijft werken in de door mannen gedomineerde wereld van de wetenschap. Het is echter geen film over wetenschap maar over het privéleven van Maria Skłodowska - Curie.

De film benadrukt de unieke positie van Curie in de wetenschap als vrouw die ook nog eens de zorg voor haar beide dochters heeft. Op het compliment van Einstein (gespeeld door Piotr Głowacki) dat ze tot de besten onder de vrouwen hoort, antwoord zij: "Ook onder de mannen". In die scene loopt ze met verder alleen maar mannelijke wetenschappers op het strand tijdens de Solvay Conferentie (zie ook onderstaande foto, zittend, tweede van rechts. Einstein staand, tweede van rechts).

Als ze verliefd wordt op haar collega, de getrouwde Paul Langevin, ontstaat er een rel. Daarmee is dit de eerste verfilming van het verhaal van Maria Skłodowska - Curie waarin dit onderwerp aanbod komt.

1911 Solvay conference.jpg

Door Benjamin Couprie - Benjamin Couprie, Publiek domein, Wikipedia

Der Film „Marie Curie“ von Marie Noëlle wagt mehr als bisherige Versuche, dieses berühmte Leben zu erzählen. Er spart auch den Skandal nicht aus, der die Forscherin fast ihren zweiten Nobelpreis gekostet hätte.
FAZ

Die Freiheit des Geistes, verbunden mit einer würdevollen Bescheidenheit ist es, was Marie Noëlle gemeinsam mit der großartigen Schauspielerin Karolina Gruszka als Marie Curie dort sucht, wo es auch zu finden war: In den Quellen, den Briefen, den Tagebüchern. Schlicht: In den Fakten. Da musste nichts erfunden werden, da gibt es Erzählung genug. Ein schöner, dichter Film, für den es höchste Zeit ist.
http://www.berliner-zeitung.de/25234784 ©2017

De 'großartige' hoofdrolspeelster, Karolina Gruszka, is buiten Polen niet erg bekend omdat ze tot nu toe vooral in Poolse producties heeft gespeeld.

De schrijfster en regiseusse Marie Noëlle schreef eerder Love the Hard Way en schreef en regisseerde Luwdig II en The Anarchist's Wife.