Category Archives: Cultuur

Zofia Rydet maakte unieke inkijk in Poolse maatschappij

In 1978 telde Polen 35 miljoen inwoners. Een hele uitdaging als je een foto wilt maken van elk huishouden. Toch was dit precies van Zofia Rydet zich toen voornam. Wat het extra bijzonder maakt is dat ze dit voornemen deed op de leeftijd van 67 jaar. In de krap twintig jaar die haar nog restte, ze overleed…
Lees meer

Onder de Grond / Onder Water

Opnieuw is een boek van het Poolse schrijvers echtpaar Aleksandra en Daniel Mizielinscy verschenen in het Nederlands. En opnieuw weten ze met mooie tekeningen kinderen te vertellen over de wereld om ze heen. In dit geval nemen ze kinderen mee naar de onzichtbare wereld onder de grond en onder water. De in Nederland verkrijgbare titels…
Lees meer

Frank Sinatra zingt Pools

Op de dag dat op TV 'Sinatra: All or Nothing At All' wordt uitgezonden ter ere van zijn honderdste geboortedag, staan wij stil bij de keer dat hij in het Pools zingt in 1982. Dit ter ondersteuning van Solidariteit in Polen waar op dat moment de staat van beleg van kracht is.

Frank Sinatra zingt Pools in 1947

In 1947 speelt Sinatra een priester in 'The Miracle of Bells' waarin hij een aan tuberculose leidende actrice bijstaat. Samen zingen ze 'Ever Homeward' waarbij Frank Sinatra in het Engels zingt en de actrice de Poolse coupletten. Dit nummer van oorsprong een volksliedje uit 1850 van Kazimierz Lubomirski 'O gwiazdeczko coś błyszczała': O klein sterretje dat straalde. Datzelfde jaar neemt Sinatra het nummer nog op in de studio waarbij hij zelf Pools zingt.

Staat van beleg

effc6de0-aa56-464f-2974-e4b07301993a

Op 13 december 1981 wordt in Polen de staat van beleg afgekondigd. Op die manier probeert het communistische bewind, onder aanvoering van generaal Jaruzelski die de macht grijpt, de macht van de vakbeweging Solidariteit in te perken. Met kerst staan er pantservoertuigen op straat.

Een Nederlandse journalist wordt een voetnoot in deze geschiedenis. Een team van KRO's Brandpunt is toevallig in Polen en kan als enige buitenlandse ploeg berichten over de ontwikkelingen. Willibrord Frequin keert enkele dagen later terug naar huis (zie krantenkoppen van Leidse Courant, 18 december 1981). net als de op dat moment in Polen aanwezige vrachtwagenchauffeurs van de hulpconvooien die naar Polen gingen met voedsel.

Frank Sinatra zingt opnieuw Pools in 1982

Ter ondersteuning van het Poolse volk in zijn strijd voor vrijheid wordt een TV show uitgezonden 'Let Poland, be Poland', op 31 januari 1982 waarin vele grote namen zich uitspreken tegen de ontwikkeling in Polen: Ronald Reagan (zie video met vele politieke leiders van toen), Max von Sydow, Bob Hope, John Fraser, Glenda Jackson, Charlton Heston, Orson Welles, en Kirk Douglas over Poolse vrouwen (zie video). De hele uitzending is in acht delen te zien op YouTube, klik hier voor deel 1.

Zo ook Frank Sinatra. Met de opmerking ‘If I were a politician I'd probably make a speech right now, but since I'm not, here's the song.’ zet hij het nummer 'Ever Homeward' in waarin hij opnieuw Pools zingt.

De Poolse tekst is:

Wolne serce, lekka dusza
mam gdzieś dom mój blisko
jak dzień spłynął rok
bo blisko jest już me ognisko

Choć już obce co tam będzie
serce do was płynie
to jest dom mój o nim śniłem
zawsze tam z oddali

De Nederlandse vertaling:

Vrij hart, lichte geest
Mijn huis is ergens dichtbij
Als een dag verging het jaar
Want mijn hart is al nabij

Ook al is vreemd wat ik daar aantref
Mijn hart gaat naar jullie uit
Dit is mijn huis waarvan ik droomde
Altijd daar in de verte

Artikel op basis van Culture.pl.

Zes weken – Six Weeks

Met deze documentaire van 18 minuten uit 2009 schets Marcin Janos Krawczyk een beeld van de baby's die worden achtergelaten in een Weeshuis omdat hun moeder het kind afstaat. De titel 'Six Weeks' verwijst naar de bedenktijd die moeders hebben. In deze zes weken kunnen ze er alsnog voor kiezen hun kind niet af te staan. De moeder in dit portret is duidelijk: De vader wil het kind niet en haar woning is te klein en te koud. Er is geen warm water en onvoldoende geld.

In de film kiest de filmmaker ook het perspectief van de adoptieouders. De blijdschap die zij voelen als ze een kind krijgen. Ook voor het perspectief van de baby is aandacht in de film. De filmmaker kruipt met close-ups niet alleen heel dicht op de huid van de baby's. Ook monteert hij beelden waarin we de wereld wazig zien vanuit het perspectief van de baby.

Zo schets Marcin Janos Krawczyk de drie perspectieven van een wereld die voor alle deelnemers blijvend veranderd.

De film was in 2009 te zien op IDFA wat nu in Amsterdam gaande is.