Tag Archives: Wałesa

De val van de muur 30 jaar geleden

De val van de muur 30 jaar geleden

Vandaag wordt in de verschillende media stil gestaan bij de val van de muur, nu 30 jaar geleden. Ook wij blijven daarin niet achter en dat doen we aan de hand van twee onderwerpen: Een ronde tafel en konijnen.

De ronde tafel

Vaak wordt de val van de muur aangehaald als het moment dat het communisme viel maar dit is te gemakzuchtig. Uiteindelijk is de val van de muur een mediageniek moment op een concrete datum wat als ijkpunt is genomen in een proces dat al langer gaande was.

Die Fotogenität des Falls der Berliner Mauer hat den wahren Hergang des Falls des Kommunismus in Mittel- und Osteuropa verschleiert
These bij dissertatie Alles Banane?

Dat hele jaar waren er door heel het 'oostblok' al ontwikkelingen gaande die uiteindelijk uitmondde in de 'val van het communisme'. In Duitsland bijvoorbeeld de grootscheepse protesten in de steden als Dresden en Leipzig waarbij demonstranten scandeerden 'Wir sind das Volk'.

Belangrijker is misschien wel dat in het buurland van Oost-Duitsland, Polen, die zomer verkiezingen werden gehouden waar aan ook andere partijen mee mochten doen voor een deel van de zetels in de volksvertegenwoordiging. De eerste vrije verkiezingen op 4 juni 1989 waren een klinkende overwinning voor partij die voortkwam uit de vakbeweging Solidarność. Deze verkiezingen waren het resultaat van vreedzame onderhandelingen die de oppositie voerde met het communistische bewind. Dit overleg vond plaats aan een ronde tafel.

Deze vorm van dialoog startte al eerder, zo is er de overeenkomst van Gdansk uit 1980 tussen het vakverbond en de regering die toen door de leider van Solidarność, de charismatische Lech Wałęsa (en latere president) werd ondertekend met een megagrote pen. Een speciale souvenir uitgegeven ter gelegenheid van de het bezoek van de 'Poolse' Paus Johannes Paulus II aan Polen in 1979.

Konijnen

Een heel ander onderwerp waar we bij stil staan is de briljante film Królik po berlińsku, (Eng. Rabbit à la Berlin, Dld. Mauerhase, NL. Konijn op z'n Berlijns ) uit 2009. Deze Pools Duitse coproductie gebruikt documentaire beelden van de konijnen die leefden aan de oostkant van de muur. Een die kan van de muur was een zone vrijgemaakt van bebouwing en begroeing en afgeschermd door een hek met prikkeldraad. Deze zone gaf de bewakers van de muur de ruimte om te patrouilleren maar ook een vrij zicht en daarmee schootsveld op iedereen die het obstakel van het hek overwon en probeerde bij de muur te komen.

In deze zone leefden konijnen en via hun ogen zien we de ontwikkelingen rond de muur. De film is gemaakt door regisseur Bartosz Konopka, die ook het scenario schreef samen met cameraman Piotr Rosołowski. De film werd in 2009 genomineerd voor een Oscar.

De film is online te zien. Zo is via het VOD platform van TVP de Poolse versie te zien (na een aantal reklames). Ook zijn versie te vinden op YouTube. Boven dit bericht vind u de trailer.

Foto ronde tafel overleg:  Jaroslaw Stachowicz / Forum via Culture.pl
Foto konijnen, Still uit Królik po belińsku

Tentoonstelling “Full Circle – Poland Now and Then” van Chris Niedenthal

Tentoonstelling "Full Circle - Poland Now and Then" van Chris Niedenthal "Full Circle - Poland Now and Then", van de bekende fotojournalist Chris Niedenthal, bestaat uit een reeks foto's die de periode van de jaren zeventig tot heden bestrijken. De tentoonstelling wordt de 11 oktober geopend in aanwezigheid van Chris Niedenthal en loopt tot 9…
Lees meer

Nog is Polen niet verloren

Op de website van de Duits - Franse zender ARTE is een reportage te zien van de Duitse journalist Claus Richter. In het midden van de jaren tachtig werkte Claus Richter als TV journalist in het toenmalige communistische Polen. Nu keert hij terug en praat met voor- en tegenstanders van de huidige regering. De reportage…
Lees meer

Lech Wałęsa: “Compromis vinden of Polen stevent af op burgeroorlog”

De Belgische journalist Marc Peirs, waarvan we vaker een bijdrage mochten opnemen op onze site, interviewde Lech Wałęsa. Onderstaande bericht verscheen oorspronkelijk op deredactie.be. Onderaan het artikel een link naar een interview dat Marc gaf op de Belgische radio. Lech Wałęsa: "Compromis vinden of Polen stevent af op burgeroorlog" In Polen is het precies een jaar…
Lees meer