Poolse bevrijders
Welkom op onze pagina over de Poolse bevrijders. In de Tweede Wereldoorlog vochten Poolse militairen aan de kant van de geallieerden om hun land te bevrijden van de bezetting door Nazi Duitsland.
Polen zelf in de Tweede Wereldoorlog
In twee artikelen beschreven we op hoofdlijnen de Poolse geschiedenis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deel 1 van het begin toen Duitsland en Rusland in september 1939 het land verdeelden tot en met de zomer van 1944. In deel 2 belichten we de voor Polen belangrijke opstand in Warschau en hoe ze speelbal werden van de internationale politiek.
De weg naar hun vrijheid
De weg naar hun vrijheid leidde in veel gevallen via Groot Brittannië. Daar sloten zij zich aan bij verschillende legeronderdelen om mee te vechten. Als eerste vonden zij hun weg naar de luchtmacht.
In een artikel naar aanleiding van de berging van een bommenwerper uit de Tweede Wereld oorlog belichtten we de rol van de Polen in de luchtmacht.
Veel Polen doorkruisten op weg naar de vrijheid grote delen van Europa en het Midden Oosten. In één artikel stonden we stil bij twee van deze reizen van Poolse bevrijders.
Vanuit Groot Brittannië vochten ze ook voor de bevrijding van Nederland. Bekend is hun rol bij de bevrijding van Breda onder aanvoering van de bekende Generaal Maczek.
"Voor uw en onze vrijheid"
Wapenspreuk van de pantserdivisie van Generaal Maczek
De Poolse parachutisten trainden in Groot Brittannië om ingezet te worden bij de bevrijding van hun eigen land. Ze werden echter ingezet bij de bevrijding van Nederland tijdens operatie Market Garden. In ons dossier Driel 44 staan we uitgebreid stil bij hun belangrijke bijdrage.
Naast de bijdrage in Nederland waren Polen ook actief in het zuiden van Europa en vochten ze mee bij de bevrijding van Italië en leverden ze de beslissende slag bij Monte Cassino onder aanvoering van Generaal Anders. Ook aan het Oostfront en op zee waren ze actief en niet in de laatste plaats natuurlijk met verzet in eigen land.
Na de oorlog
Helaas betekende het einde van de Tweede Wereldoorlog voor veel van de Poolse bevrijders niet dat ze terug konden naar het eigen land. Polen was inmiddels onder een communistisch bewind gekomen en de Polen die meevochten aan het westfront liepen in Polen kans om vervolgd te worden. Veel Polen bleven dan ook in Groot Brittannië of bijvoorbeeld Nederland. Daarmee vormen de Poolse veteranen en hun families een van de diverse 'Poolse groepen' in Nederland.
Pas na de val van het communisme in 1989 was de weg vrij naar Polen en ontstond ook in Polen de ruimte om de rol van deze veteranen te gedenken en ze te eren.
Deze verering dreigt bij huidige rechtse groeperingen door te slaan in het toe-eigenen van personen of symbolen voor een boodschap van nationalisme waar de Poolse bevrijders juist tegen vochten.
De afbeelding boven dit bericht toont van links naar rechts de symbolen van:
- de Pantserdivisie van Maczek
- de Poolse luchtmacht
- de Parachutistenbrigade
Nog veel meer te lezen of kom naar een lezing!
Deze blog schreven we al in 2017. Inmiddels (zomer 2025) bevat onze site veel meer content over onze Poolse bevrijders. Vaak zijn de berichten te vinden via de tag Bevrijding, Driel44, Breda44 of Tweede Wereldoorlog. Kijk gerust even rond op de site. Daarnaast hebben we een aparte site met alle Poolse oorlogsgraven in Nederland.
Ook ontwikkelden we met de Stichting Driel-Polen een lezing over onze Poolse bevrijders die we regelmatig op uitnodiging verzorgen op verschillende plekken in Nederland. Nieuwsgierig? Blijf ons volgen op de sociale media of neem contact op als je denkt zelf een lezing te willen organiseren voor een groep belangstellenden uit jouw omgeving.