Category Archives: Mensen

Prof. Zbigniew Religa; harttransplantatie pionier in Polen

Harttransplantatie pionier Prof. Zbigniew Religa Dertig jaar geleden voerde dokter Zbigniew Religa de eerste succesvolle harttransplantatie uit. Twee jaar later maakte James Stanfield (National Geographic, 1987) deze iconische foto van een uitgeputte Zbigniew Religa na een operatie van 23 uur.   De foto met Religa De foto toont de arts Zbigniew Religa na een geslaagde harttransplantatie in…
Lees meer

Tusk spreekt op VVD bijeenkomst

Voorzitter van de Europese Comissie, de Pool Donald Tusk, sprak eerder vandaag op een bijeenkomst van de VVD.

In zijn toespraak grijpt Tusk terug op zijn eerste stappen als liberaal in de politiek, en wel in de ondergrondse oppositie ten tijde van het communisme:

"From the very beginning, however, it was my conviction that the purpose  of our fight against the Communist regime was to establish freedom, not just to overthrow the system."

Ook kijkt hij verder terug in de geschiedenis van Europa wat er in de jaren dertig gebeurde toen mensen niet meer geloofden in de liberalen van dat moment:

"We remember from the past that in the most dramatic moment in our history, at the end of the 1930s, the advocates of a liberal order gave up virtually without a fight, even though all the cards were in their hands. Ordinary people turned their backs on them, seeing how weak and hesitant they were. People didn't turn away from freedom, because they were fed up with it. No, they simply lost faith in the belief that the freedom camp was able to put a stop to evil, however they understood it. They no longer believed that the liberals were a guarantee of security. And I am sure you remember who took their place."

Vervolgens legt hij de link naar de situatie van vandaag de dag waarin de voor hem belangrijke waarde ' solidariteit'  naar voren komt:

"Today we are facing a major task restoring the confidence of ordinary people in the liberal, moderate centre." en " If we want Europe to continue on its path of solidarity, openness and freedom, we, the political leaders of many countries, cannot abdicate our most important duties, and to surrender our attributes of public authority. And the primary duty of public authority has always been to provide security for its own community, and to protect its own territory. Today, no task is more important for the moderate centrist political camp than the re-establishment of Europe's external borders. And not in order to make Europe into an inaccessible fortress, but to effectively protect the values I have just mentioned in solidarity, freedom and openness."

Hij sluit af met een oproep om de erfenis van het liberalisme te beschermen tegen populisten en radicalisme.

"It was the liberal minds that built the foundations of contemporary European civilization, based on freedom and tolerance. Today, we must prove together that we are able to save their legacy from irresponsible populism and brutal radicalism."

Boeiend detail is zijn verwijzing naar populisme, gegeven dat in Polen morgen verkiezingen zijn waar PiS met populistische uitspraken aan de leiding staat in de peilingen maar ook omdat recent ook de fractievoorzitter van de VVD enkele populistische uitspraken heeft gedaan in het vreemdelingendebat.

Zijn hele toespraak is hier na te lezen.

Voor meer inzicht in de drijfveren van Tusk is het boek Eurotopper Tusk een aanrader van Polen correspondent Ekke Overbeek.

Sterspeler Robert Lewandowski: Stem van de kinderen

bron foto: Glos Dzieci

bron foto: Glos Dzieci

"Er valt een bom en ik ben bang dat ik niet meer met mijn buurjongen kan voetballen", kort samengevat spreekt stervoetballer Robert Lewandowski deze woorden. Het is niet zijn ervaring, maar die van Mustafa, één van de kinderen uit Syrië waarvoor Lewandowski, als ambassadeur van Unicef, aandacht vraagt in een video.

Deze video (die u hier in het Pools kan bekijken) maakt onderdeel uit van een gezamenlijke campagne van de EU en Unicef  'GŁOS DZIECI', Kinderstem waarmee Lewandowski zich mengt in het debat in Polen over de opvang van vluchtelingen.

Boegbeeld Lewandowski

Gegeven de maatschappelijke discussie over de opvang van vluchtelingen die, net als in Nederland, ook in Polen plaatsvindt, is de bijdrage van zo'n boegbeeld belangrijk. Lewandowski geniet als voetballer een sterrenstatus die recent nog eens versterkt werd toen hij in een Bundesligawedstrijd binnen negen minuten 5 keer scoorde (voor Bayern München) en daarmee meerdere records brak.

Debat over vluchtelingen in Polen

Hoewel Polen afgelopen week op Europees niveau mee instemde met de verdeling van de vluchtelingen over Europa was het ook een van de Midden Europeese landen die lang weerstand boden. Mede vanwege de publieke opinie die zeer verdeeld was waarbij tegenstanders het meeste geluid leken te maken.

Homogene samenleving

Verklaring voor deze tegenstand worden gezocht in de angst voor het onbekende. Sinds de Tweede Wereldoorlog is de voorheen pluriforme Poolse gemeenschap uniform. Men heeft nagenoeg geen ervaring met immigranten van buiten Europa en weinig alledaags contact met mensen met andere dan blanke huidskleur of katholiek geloof.

In het licht van het sterke katholieke karakter van het land was in deze discussie de oproep van de paus op zeer interessant te noemen. Hij adviseerde dat iedere parochie in Europa één gezinnen zou moeten opnemen. In Polen, met zo'n 10.000 parochies zou dit een zeer substantieel aantal vluchtelingen betekenen.

Missie Robert Lewandowski

Nu mengt Lewandowski zich in het debat door zijn stem te verlenen aan Syrische kinderen. Onderstaande video vertelt het verhaal van deze campagne:

De doelpunten

Voor de voetballiefhebbers hieronder een video van 10 minuten met daarin alle vijf de doelpunten van Lewandowski:

Joseph Conrad’s Heart of Darkness inspiratiebron voor Apocalypse Now

Veel mensen kennen de film van Francis Ford Coppola 'Apocalypse Now'. Veel minder mensen weten dat deze film gebaseerd is op een door een Poolse schrijver geschreven klassieker uit de Engelse literatuur: Heart of Darkness van Joseph Conrad.

Joseph Conrad

Joseph Conrad wordt Geboren als Józef Teodor Nałęcz Konrad Korzeniowski (1857) in Berdyczów (Na de Tweede Wereld oorlog ingelijfd bij de Sovjet Unie en in het huidige Oekraïne onder de naam Berdytsjiv). Zijn vader vertaalde Engels en Frans werk en schreef toneelstukken met een politieke boodschap. Verbannen om die reden verhuisde het gezin van de vierjarige Józef naar Vologda en in 1865 naar Tsjernihiv. Daar overleed eerst zijn moeder en op de leeftijd van elf jaar verloor Józef ook zijn vader en was hij wees. Józef werd tot zijn zestiende opgevoed door een oom waarna hij naar het Franse Marseille vertrok en voor het eerst ging varen.

In 1879 vestigde zich  in Engeland. Hij leerde Engels en behaalde zijn diploma als kapitein op de koopvaardij in 1886. De reizen die hij maakte waren inspiratie voor meerdere van zijn verhalen. Een reis met een Belgisch schip naar Kongo, in de jaren 1885-1908 het privé eigendom van de Belgische koning Leopold II, en in het bijzonder zijn reis land inwaarts over de rivier, was basis voor het verhaal  'Heart of Darkness' uit 1899. De reis land inwaarts wordt gezien als metafoor van de reis in de menselijke geest. Een thema dat nog goed herkenbaar is in de film 'Apocalypse Now.

Kritisch op het gedrag van de koloniale mogendheden nam Joseph Conrad ontslag. Hij  trouwde in 1896, kreeg twee zonen en overleed op 3 augustus 1927. Hij ligt begraven in Canterbury, Engeland.

Het is op zich opmerkelijk te noemen dat de schrijver beroemd is geworden door het werk dat hij schreef in de derde taal die hij leerde (Pools was zijn moedertaal en daarna leerde hij Frans). Dit maakt het extra bijzonder dat hij vooral geroemd wordt om zijn taalgebruik: het gebruik van een verhalende stijl, maatschappijkritische houding en voorliefde voor een antiheld die ook terug te vinden zijn bij schrijvers zoals Graham Greene, Thomas Mann en Ernest Hemingway.

Meer over Conrad is te lezen op de site Culture.pl. Als illustratie van het belang van de schrijver is dat UNESCO in 2007 stilstond bij het 150ste geboortejaar van Joseph Conrad:

Joseph Conrad, Polish-born English novelist, primarily seen in his own time as a writer of boys' sea stories, is now highly regarded as a novelist whose work displays a deep moral consciousness and masterful narrative technique. His works (13 novels, two volumes of memoirs, and 28 short stories) demonstrate his major interest in the human condition and his political concern. Some of his novels can be considered autobiographical, however in all his literary works, fictions and essays, Conrad is most of all a moralist, highlighting the problems of individual responsibility and human solidarity.

Heart of Darkness

In de vorm van een raamvertelling leren we het verhaal kennen van Charlie Marlow. Tijdens de tocht stroomopwaarts op de Kongorivier wordt de afstand tot de 'beschaving' steeds verder wat een metafoor is voor een reis naar het donkere binnenste van de menselijke geest.

Als stoombootkapitein observeert Marlow de zinloosheid van de inspanning gepaard met het lijden en de dood van talrijke slaven om ivoor te bemachtigen. Hierin herkennen we de kritische houding die Conrad zelf had ten aanzien van de koloniale machten.

Bij de tussenstops in de handelsnederzettingen hoort Marlow van een handelsagent met de naam Kurtz die een veel grotere opbrengst van ivoor heeft dan andere handelsagenten wat vermoedelijk te maken had met een verwerpelijke werkwijze. Marlow krijgt de opdracht om  Kurtz te zoeken.

Na een reis door een vijandige omgeving (het oerwoud en de daarin levende inheemse bevolking (kanibalen)) vindt Marlow Kurtz die helemaal losgeslagen lijkt. In de wildernis heeft hij een eigen koninkrijk gecreëerd waar hij  schrikbewind voert. Alleen zijn eigen wil is wet. Bij zijn sterven spreekt Kurtz de woorden uit "The horror! The horror!" ("De verschrikking! De verschrikking!") om uitdrukking te geven aan zijn oordeel over zijn eigen manier van handelen.

Het schetsen van de binnenlanden van Afrika als 'beschavingsloos' en de bewoners als 'wilden' moet gezien worden in de tijd waarin het verhaal werd geschreven: aan het einde van de negentiende eeuw.

Het boek is in verschillende versies te verkrijgen via bijvoorbeeld Amazon.com.

Verfilming van het verhaal

Filmposter Apocalypse NowEr zijn twee verfilmingen van het verhaa: eén uit 1958 geregisseerd door Ron Winston met Eartha Kitt en Boris Karloff en 'Apocalypse Now' van Francis Ford Coppola uit 1979 met onder andere Tim Roth als Marlow en Marlon Brando als Kurtz.

Naast  'Apocalypse Now' is ook de film 'Aguirre, der Zorn Gottes' van Werner Herzog geïnspireerd door Conrads 'Heart of Darkness'. De video bij dit bericht is de trailer van deze film uit 1972.

In 'Apocalipse Now' is de link met het verhaal duidelijk door zowel de naam van Kurtz, gespeeld door Marlon Brando maar ook bijvoorbeeld de woorden die Kurtz in de film spreekt als hij sterft: "The horror... The horror....".

 

 

In onderstaande presentatie is op een aantrekkelijke manier een simpele vergelijking gemaakt tussen het verhaal van Jospeh Conrad en de film van Francis Ford Coppola.

Bronvermelding foto's:

  • Conrad: Wikipedia Commons
  • Graf: findagrave.com